Ümumi məbləğdən əvvəl müqavilələrin siyahısına baxın
Azərbaycanda kredit borclarını yoxlamaq üçün öz müqavilələriniz barədə məlumatları toplayın və kredit hesabatı ilə tutuşdurun. Əvvəlcə hansı qeydlərin sizə aid olduğunu, hansı öhdəliklərin qüvvədə qaldığını və məlumatların hansı tarixdə alındığını müəyyənləşdirin. Valyuta, vəziyyət və borcun tərkibi göstərilmədən verilən böyük bir rəqəm «nə qədər borcum var» sualına etibarlı cavab deyil.
Mərkəzi Bank vətəndaşların MKR-də şəxsi kredit tarixçələrinə elektron çıxış imkanını açıqlayıb. Azərbaycan Kredit Bürosu da Findoc vasitəsilə öz kredit hesabatlarını təqdim edir. Bunlar fərqli mənbələrdir: seçdiyiniz sənəddə məlumatın formasını, tərkibini və tarixini yoxlayın. Bir siyahının alınması bütün mümkün borcların və təşkilatların mütləq əhatə olunması demək deyil.
Öz hesabatınızı necə açıb nəzərdən keçirməli?
Kreditimdə mygov ilə giriş düyməsini basın, telefonda tətbiqi açın və ya başqa cihazdakı QR-kodu skan edin. Girişi öz hesabınızda təsdiqlədikdən sonra səhifəyə qayıdıb nəticəni gözləyin. Yalnız profil açılırsa və hesabatın alınmadığı yazılırsa, bu, borcun olmaması barədə arayış sayılmır. Nəticə çıxarmaq üçün hesabatın özü və ya kreditorun izahı lazımdır.
Adınızı, hesabat tarixini və tarixçədən açdığınız versiyanı yoxlayın. Sonra aktiv müqavilələri, bağlanmış müqavilələri və zaminlik qeydlərini ayrı nəzərdən keçirin. Hər öhdəlikdə təşkilatı, müqavilə rekvizitlərini, valyutanı və qalıq məbləği tapın. Bir müqaviləni səhvən iki dəfə hesablamamaq üçün oxşar qeydləri rekvizitlərinə görə müqayisə edin.
Aktiv kreditdə əsas borcun qalığına, faizlərə, gecikməyə və aylıq ödənişə baxın, əgər həmin sahələr təqdim olunubsa. Onları düşünmədən toplamaq olmaz: gecikmə sətri artıq göstərilmiş borcun bir hissəsini təsvir edə bilər. Sahələrin mənasını anlamaq üçün kredit hesabatını oxumaq qaydasından istifadə edin.
Bağlanmış kreditlər, kartlar və zaminlik
Bağlanmış kreditin ilkin məbləği tarixçədə qaldığı üçün cari borca çevrilmir. Vəziyyət və qalıq göstəricilərini birlikdə yoxlayın. Krediti yaxın vaxtda ödəmisinizsə, ödəniş tarixini məlumatların tarixi ilə tutuşdurun və bankın təsdiqini saxlayın.
Kart və ya kredit xəttində limitlə istifadə olunmuş məbləğ fərqli suallara cavab verir. Bu cür müqavilə üçün Bakıda kredit xəttini yoxlamaq təlimatını oxuyun: hesabatın niyə bankdakı mövcud limiti yoxlamağı əvəz etmədiyi ayrıca izah olunur. Zaminliyi də ayrıca qrupda saxlayın. Onun şərtləri və yarada biləcəyi öhdəliklər sənədlərlə müəyyən edilir; bu qeyd öz kreditinizin adi borc qalığı deyil.
Valyutaları qarışdırmadan hesablama nümunəsi
Fərz edək ki, iki aktiv kreditinizin qalığı 900 AZN və 400 AZN, digərinin qalığı isə 100 USD-dir. Tarixçədə ilkin məbləği 700 AZN olan bağlanmış müqavilə və 1 500 AZN-lik ayrıca zaminlik qeydi də görünür. Bütün rəqəmlər şərtidir və yalnız izah məqsədi daşıyır.
Göstərilən qalıqlar üzrə öz aktiv kreditləriniz 1 300 AZN və ayrıca 100 USD edir. Bağlanmış müqavilənin və zaminliyin məbləğini bu qrupa fərq qoymadan əlavə etməyin. Belə hesablama kreditorun konkret tarix üçün bildirdiyi tam bağlanma məbləğini əvəz etmir. Valyuta çevrilməsi lazımdırsa, məzənnəni və tarixi qeyd edin; hesabatda müxtəlif valyutaların oxunması bu mövzunu daha ətraflı izah edir.
Uyğunsuzluq görsəniz nə etməli?
Təşkilatın adını, müqaviləni, mübahisəli sahəni və hesabat tarixini yazın. Müraciətiniz üçün ödəniş sənədlərini və ya bağlanma təsdiqini hazırlayın. Tanımadığınız qeydin əvvəlcə mənşəyini aydınlaşdırın; təkcə ada əsaslanaraq nəticə çıxarmayın. Addımlar hesabatda səhv məlumat olduqda görüləcək işlərdə göstərilir. Cavabı saxlayın və növbəti yoxlamada məhz mübahisəli sahəni müqayisə edin.
Tez-tez verilən suallar
Yalnız FIN ilə bütün borcları görmək olar?
Kreditimdə mygov ilə giriş və şəxsiyyətin təsdiqi tələb olunur. FIN özlüyündə girişi əvəz etmir və hesabatın tamlığını təmin etmir.
Qalığın sıfır olması müqavilənin bağlanmasıdır?
Mütləq deyil. Vəziyyəti və kreditorun təsdiqini yoxlayın: açıq kredit xəttində də istifadə olunmuş məbləğ sıfır ola bilər.
Ödənişdən sonra ardıcıl çoxlu sorğu vermək lazımdır?
Tarixləri dəqiqləşdirmədən sorğunu təkrar etməyin faydası azdır. Əvvəlcə ödənişin kreditora çatmasını yoxlayın və məlumatın vəziyyətini soruşun, sonra yeni hesabatı müqayisə edin.