Kreditin qalığı hansı məbləğdir?
Kreditin qalıq borcunu öyrənəndə rəqəmin yanındakı sahə adını oxuyun. Əsas borcun qalığı, faiz məbləği, növbəti ödəniş və müəyyən gün üçün tam bağlanma hesablaması eyni göstərici deyil. Ən faydalı sual “nə qədər qalıb?” sualını dəqiqləşdirməkdir: söhbət hansı müqavilədən, hansı tarixdən və hansı borc hissəsindən gedir?
Əsas borc götürülən və qaytarılmamış kredit məbləği ilə bağlıdır. Faizlər ayrıca komponentdir. Mənbədə əlavə məbləğ göstərilirsə, onun adını və müqavilə əsasını dəqiqləşdirin; aydın olmayan rəqəmi özünüz yeni kateqoriyaya çevirməyin. Boş sahəni də sıfır kimi hesablamayın.
Üç fərqli sualı ayırın
“Bu ay nə ödəməliyəm?” sualına növbəti ödənişin tarixi və məbləği cavab verir. “Əsas borcdan nə qalıb?” sualı hesabatdakı uyğun sahəyə aiddir. “Bu gün hamısını bağlamaq üçün nə lazımdır?” sualı isə kreditorun həmin tarix üçün təqdim etdiyi hesablamanı tələb edir.
Mərkəzi Bankın sual-cavab səhifəsində ödənişlərin xərclər, faizlər və əsas öhdəlik arasında silinməsi ayrıca izah olunur. Praktik nəticə budur: ödədiyiniz bütün məbləğin əsas borcdan çıxıldığını fərz etməyin. Konkret ödənişin necə bölündüyünü kreditorun çıxarışı ilə yoxlayın.
Rəqəmləri yoxlamaq üçün siyahı
- Müqaviləni və hesabatın tarixini seçin.
- Məbləğlərin eyni valyutada olduğunu yoxlayın.
- Əsas borc, faiz və digər göstərilmiş komponentləri ayrı yazın.
- Ödənişin ümumi məbləği ilə əsas borca yönəlmiş hissəni qarışdırmayın.
- Tam bağlanma istəyirsinizsə, hesablamanın hansı gün üçün verildiyini soruşun.
- Uyğunsuzluq varsa, ümumi rəqəmdən əvvəl konkret sahəni və ödənişi göstərin.
Bu qeydləri hazırlayarkən hər rəqəmin yanında mənbəni yazın: hesabat, bank çıxarışı və ya kreditorun cavabı. Eyni tarixli olmayan sənədləri yan-yana qoyanda fərqin səbəbini əvvəlcə zamanla əlaqələndirib yoxlamaq daha məqsədəuyğundur. Fərqi avtomatik səhv saymayın.
Şərti hesablamada nəyi görmək olar?
Tutaq ki, çıxarışda əsas borc 1 000 AZN, faiz hissəsi 25 AZN göstərilib. Bu iki sahənin cəmi 1 025 AZN-dir, amma yalnız həmin sahələrin cəmidir. Onu başqa gün üçün yekun bağlanma təklifi adlandırmaq olmaz. Sonrakı hərəkətlər, hesablamanın əhatəsi və müqavilənin şərtləri ayrıca dəqiqləşdirilməlidir.
Başqa şərti vəziyyətdə 120 AZN ödənişin 100 AZN-i əsas borca, 20 AZN-i faiz hissəsinə aid edilib. Əsas borcun yalnız 100 AZN azalması bu nümunədə izah olunur. Bu, bütün kreditlər üçün bölgü qaydası və ya bankın real hesablaması deyil.
Müqaviləni bağlamağa hazırlaşırsınızsa
Əvvəlcə hesabatın sahələrini düzgün oxuyun, sonra seçdiyiniz tarix üçün kreditorla hesablamanı razılaşdırın. Ödəniş tamamlandıqdan sonra onun aid olduğu müqaviləni və nəticəni təsdiqləyən sənədi saxlayın. Başqa təşkilat rəsmi sənəd istəyirsə, borcun olmaması haqqında arayışın necə soruşulduğunu ayrıca nəzərdən keçirin.
Tez-tez verilən suallar
Niyə ödəniş qədər əsas borc azalmayıb?
Ödənişin hansı hissələrə yönəldiyini çıxarışdan yoxlayın. Yalnız ümumi ödənişə baxaraq onun hamısının əsas borca aid olduğunu demək olmaz.
Qalıq borcu aylara bölüb yeni ödəniş hesablaya bilərəm?
Bu hesab kredit müqaviləsinin qrafikini əvəz etmir. Cari ödənişi qüvvədə olan qrafikdən və kreditordan dəqiqləşdirin.
İki valyutadakı borcu necə qeyd edim?
Hər valyutanı ayrı saxlayın. Çevirmə aparırsınızsa, istifadə etdiyiniz məzənnəni və tarixi açıq yazın; nəticəni mənbədəki ilkin məbləğlə qarışdırmayın.